Historie weeshuis

(For English version click here)

 

Aan de Hooglandse Kerkgracht nabij de Hooglandse Kerk staat een aantal rijk met gevelstenen versierde gebouwen waarin tot 1961 het Weeshuis was gevestigd. Op de poort staan twee weeskinderen, in de volksmond bekend als Kaatje en Kootje. Boven het poortje dat toegang geeft tot de vroegere jongensplaats zien we een gebeeldhouwd reliëf, waarop weeskinderen staan afgebeeld, die geknield de armen uitstrekken naar de duif, die als symbool van de Heilige Geest op de wolken zit. De duif herinnert nog aan de tijd dat de weeskinderen door de Heilige Geestmeesters werden verzorgd. Na 1583 werd het Weeshuis ingrijpend verbouwd. Het jaartal 1607 op het poortje geeft aan dat de verbouwing toen was voltooid. In het begin bestond het nieuwe Weeshuis uit één vleugel aan de Hooglandse Kerkgracht. Weer later kwam er een nieuw gebouw bij, langs de Burchtgracht die toen nog in de Oude Rijn uitmondde. In 1768 legde een felle brand de nieuwe vleugel aan de Oude Rijn nagenoeg in de as. In mei 1774 werd de eerste steen gelegd voor een grote verbouwing waarbij het Weeshuis grondig werd opgeknapt. Aan het eind van 1776 konden de jongens en de meisjes in het vernieuwde Weeshuis gaan wonen. De kinderen tot twaalf jaar bezochten overdag de school van het Weeshuis: ze leerden lezen, schrijven en rekenen. Jongens ouder dan twaalf jaar leerden buitenshuis bij een werkbaas een vak. Meisjes leerden in het Weeshuis voor dienstbode of naaister. In 1882 werd de meisjesvleugel van het Weeshuis aan de Oude Rijn verhuurd aan de Drukkerij van de firma E.J. Brill. Alleen het poortje dat toegang gaf tot de meisjesafdeling staat er nog. De laatste kinderen verlieten het Weeshuis in 1961. Zij vertrokken naar de Lijsterhof aan de Rijnsburgerweg. In 1990 ruilden, na het vertrek van het Nationaal Natuurhistorisch Museum uit het Weeshuis, het Rijk en de gemeente Leiden het eigendom van het Pesthuis (van gemeente naar Rijk, nu Museum Naturalis) en het weeshuis (van Rijk naar gemeente). Het Weeshuis had geen vaste bestemming totdat het, na een restauratie door de Stichting Utopa, op 28 mei 2010 werd heropend.

 

 

STICHTING UTOPA-WEESHUIS

Hooglandsekerkgracht 17B

2312 HS Leiden

RSIN nummer 27308662

 

Doelstelling

Het instandhouden van (hoofdzakelijk) één of meer monumenten in de zin van de monumentenwet en in verband daarmee het verkrijgen, bezwaren en exploiteren van hoofdzakelijk monumenten, waaronder het rijksmonument “Het Oude Weeshuis” te Leiden.

 

ANBI-informatie: klik hier

 

 

 

 

 

Te doen


Wees een wees!

Tentoonstelling Weeshuis

Een tentoonstelling voor groepen 6 t/m 8 van de...

Lees meer

Te doen


Praten voor publiek

Voor kinderen van 10 t/m 12 jaar

Kom 'Praten voor publiek' in het Utopa...

Lees meer

Te doen


Weekendklas

Wat is WeekendKlas?
Bij WeekendKlas doe je drie jaar lang (van groep 7 tot en met de...

Lees meer